Category Archives: Halk Bilim

İnternet Folklora Düşman mı?

İnternet insanların birbirleriyle iletişim kurma şeklini inanılmaz şekilde değiştirdi. Geçtiğimiz yüzyıllarda insanlar, mesajlar ve hikâyeleri iletmek için söze, mektuplara, mağara çizimlerine, taş tabletlere ve telgraf makinelerine güveniyorlardı. Bilgisayarlar, uydular ve cep telefonları bu iletişim kanallarının hepsini değiştirdi. Metin, resimler ve videolar internet üzerinden anında dünyanın herhangi bir yerine anında akar hale geldi. İletişimdeki bu temel değişim, kültürümüzü ve… Devamı »

Meddah Kimdir?

Karagöz ve ortaoyunundan sonra geleneksel Türk tiyatrosunun bir başka özgün öğesi de meddahtır. Meddah için tek kişilik ortaoyunu da denilebilir. Gerçekten de meddah oyuncusu, ortaoyunundaki bütün tipleri, kılıktan kılığa girerek, sesini değiştirerek, küçük aksesuarların da yardımı ile sahnede canlandırır. Meddahın en önemli aksesuarı pastavdır. Pastav, yerine göre hem bir efekt aletidir (kapı vurulması, çarpışmalar vs. bununla diğer ele… Devamı »

Nedir Bu Feleğin Şairlerden Çektiği!

           Bu yazıyı kaleme almadan önce birkaç değişik başlık attım ve karaladım. Çarpıcı bir başlık olmasını istedim ve “Nedir Bu Feleğin şairlerinden Çektiği!!!” başlığını seçtim. Bu başlığı seçmemin sebebi; hani denir ya ağzı olsa da konuşsa… derdi diye. Aynen feleğin de ağzı olsa şairlere çok şey söyleyeceğine inanmamdan. Çünkü şairler her bir kötü durumda topu feleğe atmışlardır. Kötülüğün… Devamı »

Âşıklık Geleneğinde Mahlas Alma

   Türk edebiyatı süreç içerisinde dallanıp budaklanırken, edebiyat dallarının –dîvan ve âşık edebiyatı- ortak noktası olarak mahlas alma özelliği karşımıza çıkmaktadır.   Mahlas alma, yukarıda belirttiğim edebiyat dallarının şairlerince benimsenen, eserlerinde kendi adları yerine kullandığı takma adlardır. Âşıklık geleneğinde bu mahlas kullanma, bir kural olarak karşımıza çıkmaktadır.    Halâs kökünden gelen mahlas kelimesi sözlükte “kurtulacak yer” anlamını içermektedir.… Devamı »

Günümüzde Âşıklık Geleneği

   Âşıklık geleneği, kökü eskilere dayanan bir gelenektir. Eski Türklerde, halk şairlerin izlerini birtakım törenlerde görmekteyiz. Askeri nitelikte şölenlerde, devletin ileri gelenlerinin katıldığı avlar için düzenlenen törenlerde(sığır) ve ölü gömme törenlerinde(yuğ) törenlerin idarecisi olarak Baksılar bulunurdu.[1] İlk Türk edebiyatı olarak incelediğimiz sözlü kaynaklara dayanan edebiyatımızda Kam, Baksı ismini verdiğimiz sanatçılar âşıklık geleneğinin temelini oluştururlar. Bu kimseler ellerinde çaldıkları… Devamı »