Nev’î Divanı 516 Numaralı Gazelinin Tahlil Denemesi

             Önsöz              Türkler İslam dini ile tanıştıktan sonra gerek yaşam tarzı gerek kültürel faaliyetler bakımından köklü değişiklikler geçirmişlerdir. Daha çok komşumuz olması nedeniyle İran kültür ve edebiyatından etkilenen Türk edebiyatı, İslam kültür ve medeniyetinin şemsiye altında oluşturduğu kendine has özellikleri bulunan Divan edebiyatını yüzyıllarca kullanmıştır. İnce hayallerin… Devamı »

Alemiyye Der-Sitâyeş-i Merhûm ve Mağfûr Muhammed Paşa Eş-Şehir Bi-Diyârbekrî ‘Aleyhi’r-Rahme

Yine ey hâme senünle açalum nutka zebân İdelüm her birimüz halimüzi şerh u beyân Evvelâ dinle benüm kavl-i selâset-eserüm Ki ide sonra senün çeşme-i nutkun cereyân Sensen ol mahrem-i esrâr-ı derûnî ki ider Sana sultân u gedâ hâlini izhâr u ‘ıyân Levh-i maksûda anun nâmı olunmaz tahrîr Eylese senden eger râzını bir kimse nihân 5 Sırrını sana açar… Devamı »

Nedir Bu Feleğin Şairlerden Çektiği!

           Bu yazıyı kaleme almadan önce birkaç değişik başlık attım ve karaladım. Çarpıcı bir başlık olmasını istedim ve “Nedir Bu Feleğin şairlerinden Çektiği!!!” başlığını seçtim. Bu başlığı seçmemin sebebi; hani denir ya ağzı olsa da konuşsa… derdi diye. Aynen feleğin de ağzı olsa şairlere çok şey söyleyeceğine inanmamdan. Çünkü şairler her bir kötü durumda topu feleğe atmışlardır. Kötülüğün… Devamı »

Âşıklık Geleneğinde Mahlas Alma

   Türk edebiyatı süreç içerisinde dallanıp budaklanırken, edebiyat dallarının –dîvan ve âşık edebiyatı- ortak noktası olarak mahlas alma özelliği karşımıza çıkmaktadır.   Mahlas alma, yukarıda belirttiğim edebiyat dallarının şairlerince benimsenen, eserlerinde kendi adları yerine kullandığı takma adlardır. Âşıklık geleneğinde bu mahlas kullanma, bir kural olarak karşımıza çıkmaktadır.    Halâs kökünden gelen mahlas kelimesi sözlükte “kurtulacak yer” anlamını içermektedir.… Devamı »

Divan Şiirinde Aşkçık

   Söze başlamadan evvel bu yazıya neden Divan Şiirinde Aşk değil de Divan Şiirinde Aşkçık başlığını koyduğumdan bahsetmek isterim. Aşağıda da belirteceğim gibi Divan edebiyatında en önemli konu aşktır. Bu sebeple yüzyıllar boyunca hakkında şiirler söylenmiş, hikâyeler yazılmış bir konu hakkında söz etmeye başlansa cild cild kitaplar dolacağından eminim. Burada sadece günümüzle kıyaslama yapılarak az da olsa Divan… Devamı »

Günümüzde Âşıklık Geleneği

   Âşıklık geleneği, kökü eskilere dayanan bir gelenektir. Eski Türklerde, halk şairlerin izlerini birtakım törenlerde görmekteyiz. Askeri nitelikte şölenlerde, devletin ileri gelenlerinin katıldığı avlar için düzenlenen törenlerde(sığır) ve ölü gömme törenlerinde(yuğ) törenlerin idarecisi olarak Baksılar bulunurdu.[1] İlk Türk edebiyatı olarak incelediğimiz sözlü kaynaklara dayanan edebiyatımızda Kam, Baksı ismini verdiğimiz sanatçılar âşıklık geleneğinin temelini oluştururlar. Bu kimseler ellerinde çaldıkları… Devamı »